काव्यांजली

मायबाप राजे आमुचे शिवबा गेले
आसवांनी गडकिल्ले झाले ओले
चैत्र पौर्णिमा श्रीहनुमान जयंती
मालवली रयतेची ह्रदय ज्योती

वाऱ्यांतून शब्द झंकारती राजे राजे
शिवपराक्रमाचा तेथे डिंडिम वाजे
गंगासागराची रायगडावर अमृत प्रिती
नाही तेथे कळीकाळाची हो भिती

शिवसमाधी, स्वराज्य, सप्तसिंधु तेथे
जीवन तरण्या टेकविता तेथे माथे
दु:खा येते अनिवार उधाण... भरती
परि चिरंजीव जगती शिवबांची स्मृती

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा


तुम्ही कट करा रे भांडवलदारांनो
आमच्या उपाशी पोटा विरुद्ध
हांजी हांजी नाही करणार कदापि
स्वाभिमान आहे आमचा स्वभावसिद्ध

तुमच्या तुकड्यांवर जगण्या इतका
नाही मी गलितगात्र लाचार
विचार तुमचे जरी पुरोगामी
प्रतिगामी आहेत तुमचे आचार

तुमची धाव नेहमी तुमच्यापर्यंत
हा नेहमीचा अनुभव आहे
फायद्यासाठी माणसांची खरेदी विक्री
याचा तर तुम्हाला सराव आहे

मेलेल्यांच्या मढ्यावरचे लोणी खाणारे तुम्ही
मी तर असा हा जिवंत आहे
पायात चालण्याचे जरी नसले बळ
तरी मनात लढण्यासाठी पुरेसा अंगार आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक सा. कोकणनामा


गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शुभेच्छा!

माझी पोरं मराठी शाळेत जात नाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

माझ्या पोराला रामायण, महाभारत माहीत नाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

माझ्या पोरांना मराठी महिने पाठ नाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

माझ्या पोरांना सेंट माहीत हाय, संत नाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

माझी मराठी, माझा पोरगा बोलत नाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

संस्कृती जपण्याचा माझा प्रयत्न हाय
गुढीपाडवा, नववर्षाच्या शोभायात्रेत मी हाय

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संपादित करा

माणूस

माणसातील माणूस
जिवंत आहे कुठे?
ग्रुप बनलेत
शिळ्या कढीचे मसनवटे

माझी ओळख
मी या जातीचा-पातीचा
कुठला ग्रुप माझा
हाच विचार आता वर्चस्वाचा

लाईक ठोकीन, पाईक होईन
पांढरपेशी वृत्तीचा
पोस्टींच्या बाजारात
स्पृशास्पृश्यतेचा धर्म माझा

अरे, का तू न् मी
माणसातला माणूस वाटावा
फेसबुक, व्हाटसपच्या युगातही
माणसाला माणूस दिशादर्शक वाटावा

-उमाजी म. केळुसकर

संपादित करा

विषामृताचा पेला कविता म्हणजे काय आहे कविता म्हणजे लखलखती वीज आहे कविता म्हणजे तरारलेलं बीज आहे कविता म्हणजे अवखळ पाऊस कविता म्हणजे गोड ऊस कविता म्हणजे अवीट हौस कविता म्हणजे निरव शांती कविता म्हणजे वास्तवाची पणती कविता म्हणजे सौंदर्याची गणती कविता म्हणजे अदृश्य दर्पण कविता म्हणजे दृश्य समर्पण कविता म्हणजे मंगलाचं आमंत्रण कविता म्हणजे आयुष्याचा अर्क कविता म्हणजे अनुभवाचा वर्ख कविता म्हणजे भन्नाट तर्क कविता म्हणजे शब्दांची शाळा कविता म्हणजे भावनांचा गोळा कविता म्हणजे विषामृताचा पेला छंदात, मुक्तछंदात असली तरी शेवटी कविता कविता असते रंजनाची आणि भंजनाचीही तिच्यात अमोघ शक्ती असते ----------------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा मित्रा खोटं खोटं गोड बोलायचा प्रश्न नाही मित्रा खरं खरं गोड बोलायचा प्रयत्न कर मित्रा खऱ्या खोट्याच्या गुंत्यात सत्य विसरु नको मित्रा मानवी स्वभावाच्या अडकित्त्यात सापडू नकोस मित्रा स्वप्न कशाला अंधाराची पहातोस मित्रा प्रगतीच्या प्रकाश वाटेवर वर्तमान नासवू नको मित्रा खरं नि खोटंही बोलू नको पण मनापासून बोल मित्रा खवळलेल्या अथांग दर्यात दीपस्तंभ बन मित्रा तुझ्यात नि माझ्यात फरक काय मित्रा एक मेंदू, हात-पाय आपले आपणच वापरायचे मित्रा ---------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा कोकणनामा तीळगुळ घ्या! तीळ तीळ तुटलेली मने सांधण्यासाठी तीळगुळ घ्या, गोड गोड बोला बोलण्यात असेल तिखटपणा दंश करणारी असह्य कटुता उभा राहणारच दुराव्याचा बागुलबुवा तीळ तीळ तुटलेली मने सांधण्यासाठी तीळगुळ घ्या, गोड गोड बोला बोलण्यात असेल नम्रता मनात नसेल अहंकाराचा गुंता माणसा माणसात जाणवेल गोडवा तीळ तीळ तुटलेली मने सांधण्यासाठी तीळगुळ घ्या, गोड गोड बोला बोलण्यात असेल सामंजस्य चेहऱ्यावर असेल आपुलकीचे हास्य लाभेल परिसस्पर्श माणूसकीचा तीळ तीळ तुटलेली मने सांधण्यासाठी तीळगुळ घ्या, गोड गोड बोला -----------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा संपादित करा अंधार सारा घालवा कँडल नको, मशाली नको अंतरातील दिवे जागवा माणसातील हैवान नको आपसातील बंधुभाव जागवा दुहीची पाचर नको पूल प्रेमाचा बनवा मनामनात विष नको किल्मिष सारे घालवा कँडल नको, मशाली नको अंतरातील दिवे जागवा पुरोगामी अथवा प्रतिगामी नको इथे माणूस तयार व्हावा डावा नको, उजवा नको माणूस माणसासारखा रहावा कँडल नको, मशाली नको अंतरातील दिवे जागवा काळोखात काजवे बना, पण अंधार सारा घालवा इतिहासाचा माज नको वर्तमान अन् भविष्य घडवा कँडल नको, मशाली नको अंतरातील दिवे जागवा -------------------------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा संपादित करा कवी आला रे! कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा ऐकवेल तो भारी कविता त्या ओझ्याखाली दडपू नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा कवितेची निघेल चोपडी तुमची खोपडी फिरवू नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा कविता अस्सल शंभर नंबरी बुद्धीची भिंगरी करु नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा अचाट प्रतिभेचा तो धबधबा वाहून त्यात जावू नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा सुरांची करेल दंगल कानांवर कवित्कार करु नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा सापडलातच जर कचाट्यात वाहव्वा करायला विसरु नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा नाही जर दिली दाद होईल तुमचा घात अविचार असा करु नका कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा त्याच्यापासून कितीही लपा ठाण मांडून घरात तुम्हाला ऐकवेल कविता सतराशेसहा कवी तो आला आला चला भर भर पळा पळा -----------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा देशी-विदेशी देशी गावठी कुत्र्याचं नशीब दाराबाहेर पसरण्याचं परदेशी कुत्र्याचं महान भाग्य कुशीत विसावण्याचं देशी माणसांनी माणसांना जातीपातीत वाटून केलं हीन प्राण्यांनाही जातीची प्रतिष्ठा देऊन काहींना केले उच्चकुलीन देशी, गावठी म्हणजे शी परदेशी म्हणताच पिळतात मिशी अरे, माणसासारखी माणसे आपण वागतो तरी अशीकशी ----उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा मन माझे सुरुंचा तो वारा ढगांना देई गारवा आकाशात माझ्या मनाचा पारवा बाभळीला हो काट्यांचा मुलामा मनी माझ्या फुलतो देखणा बहावा केवड्याच्या बनी सापाचा संग मनी माझ्या कधी तेरड्याचा रंग केळीच्या झाडाला लोंबते लोंगर मन माझे नित्य बनते लबाड वानर आधी मोहोर त्याचा होतो आंबा मनाला जागोजागी मोहाचा थांबा वेलीवर काळी हिरवी द्राक्ष मन घेते माझे प्रकाशाचा पक्ष जांभळाच्या झाडाला जांभूळ चिंचेविना मन राहते गाभूळ झाडावर लहडले रसाळ जांब मनामध्ये फुटले गुलाबी डाळींब नारळाच्या झाडावरी मोठे शहाळे मनामध्ये लागले प्रेमाचे डोहाळे बुटक्या झाडाला मोठे मोठे चिकू मनाचा मोठेपणा नाही देणार विकू डेरेदार झाडाला चवदार पेरु मन झाले माझे मनाचे गुरु ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा साम्य नाही वाघ म्हातारा झाला तरी गवत खात नाही नागाला नागोबा म्हटले तरी दंश करायचा राहत नाही विचवाला कितीही झेलला तरी डंख मारण्याचा स्वभाव सोडत नाही हत्ती जरी दांडगा असला तरी मुंगी हैराण केल्याशिवाय राहत नाही उंटावर बसले म्हणजे शहाणे होता येत नाही कासव बनले म्हणून नेहमी शर्यत जिंकता येत नाही गाढव कितीही हुशार असले तरी त्याला तत्वज्ञ म्हणता येत नाही कावळ्याला कितीही पूर्वज म्हटले त्याच्यासह एका ताटात जेवता येत नाही कुत्रा जरी वेगवान असला घोड्याशी स्पर्धा जमत नाही बैल कितीही धष्टपुष्ट असला दूध त्याला देता येत नाही पोपट कितीही पाळीव असला मोराची त्याला प्रतिष्ठा नाही कोंबड्याची बांग आणत असली जाग तरी कोकिळेचा त्याला गळा नाही माणूस, प्राणी, पक्षी म्हटले जरी साम्य नाही पाणी आणि अन्नाविन जीवन त्यांचे नाही ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा समुद्र अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा आकाशाशी स्पर्धा करिती नारळीपोफळी पायी लागते वाळू मऊ मखमली नागमोडी सार्‍या रांगड्या वाटा जणू समुद्राच्या अवखळ लाटा अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा दूर डोंगरी करवंदांच्या जाळ्या आकाशी ढगांच्या दिसती रांगोळ्या लय येते विहिरीच्या रहाटा समुद्राच्या लाटा चुंबती किनार्‍याच्या बटा अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा आहेत कणखर किल्ले जळीस्थळी आगळी येथल्या इतिहासाची जातकुळी लाटांवरती येथे डोलती नावा समुद्रावर सतत भासतो साज नवा अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा मुंबई, ठाणे, पालघर, रायगड, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी अवघे नंदनवन दिसते माझ्या कोकणात दारी माणसात इथल्या असतो गोडवा समुद्रची आहे आमचा छान विसावा अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा काप्या, बरक्या फणसाची गोडी आंबे, कोकमाने भरलेली वाडी जाईजुई, जास्वंदी, सुगंधी गुलाब सोबतीला समुद्राची मायेची जरब अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा कोकण माझा समुद्राचा सखा लळा लावला तर देणार नाही धोका नद्या येथल्या पवित्र, नाही कोणी सावत्र समुद्र सर्वांचे रक्षण करितो सर्वत्र अंगणी माझ्या वाहतो तुफान वारा पलीकडे उधाणलेला समुद्र सारा ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा बातमीदारी पत्रकाराच्या ओळखपत्रातून खरी ओळख मिळत नाही ओळख मिळते ती कामातून वेगळ्या वाटांतील काट्याकुट्यांतून बातमीदारी म्हणजे कटपेस्ट नव्हे फेसबुक, वेबसाइटवरील बातम्यांची मुक्तपणे ढापेगिरी नव्हे इतरांच्या बातम्यांची चाचेगिरी नव्हे बातमीदारी म्हणजे विसंगतीआड निरंतर असतो सत्याचा शोध आयते काहीच मिळवायचे नसते हाच असतो प्रामाणिकपणाचा बोध बातमीदारी म्हणजे पत्रकारिता हा भ्रमाचा भोपळा कामाचा नाही पत्रकारिता आहे सुळावरची पोळी नाही ती भाटगिरीची टाळी बातमी नावासाठी लिहू नको बातमीने तुझे नाव होऊ दे अरे व्वा! बातमी लिहिलेय कोणी वाचकांच्या मनात उत्सुकता दाटू दे विशेष, शोध घेऊन लिहिलेल्या बातमीला दिलं जातच नावाचं पुरेपूर श्रेय बारशा, लग्नाच्या, नेत्याच्या बातम्यांत श्रेयनावाचं कसलं हास्यास्पद ध्येय अन्याय, अत्याचार, भ्रष्टाचाराला व्रतस्थ वृत्तीने मुक्तपणे झोड कोणाचे कळसुत्री बाहुले बनण्यापेक्षा लेखणी तुझी आत्ताच सोड पत्रकार म्हणून मिरवण्यापेक्षा नीट खरीखुरी बातमीदारी कर स्वत:च्या प्रसिद्धीचा सोस धरण्यापेक्षा जनहिताच्या सिद्धीची कास धर ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा संपादित करा खरे सतीत्व सतीत्व जाळून घेण्यात नसतं स्त्रीला जाळून तिला सतीचा दर्जा देणं फसवं कारस्थान असतं सतीत्व संघर्ष, स्वाभिमानात असतं सतीत्वाचा खरा अर्थ राजमाता जिजाऊंना उमगला झाशीची राणी लक्ष्मीबाईंना गवसला सती म्हणजे सत्ववती सत्व म्हणजे स्वत्व हे स्वत्व चिता रचून गवसत नाही तर ते कल्पना चावलाच्या अंतराळभेदी धाडसात दिसतं इंदिरा गांधी यांच्या कणखर निग्रहात दिसतं सतीत्व म्हणजे निर्माण सतीत्व म्हणजे आत्मभान मारुन मरणे, करुन मरणे, लढून मरणे योध्याचंच नाही काम हेही आहे सतीत्वाचं चोख दाम सत्व म्हणजे अब्रू नव्हे सत्व म्हणजे वाटून संपणारे खोबरे नव्हे सत्व म्हणजे मनाचा कणखरपणा, निर्मळपणा, मनाचा जोष आणि मानव्याचा आहे होष सुधारा आता, निदान माणूस बना स्त्रीला देवी नाही म्हटले तरी चालेल पण तिला माणूस म्हणून जगवा स्त्रीनेही अबला बनून आगीत होरपळण्याऐवजी थोपटले दंड तर सतीत्वाचा संपेल चुकीचा देखावा ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा नवी सुरुवात नवरा मेला म्हणून बये पुसू नको तुझे कपाळ मोकळे ठेव तुझे नेहमीचेच मनाचे सप्तरंगी आभाळ कशाला तोडतेस ज्यात मन गुंतवलेस ते मंगळसूत्र नाराज झाली तर झाली पाप्याची पितरं फोडू नकोस मनगटावरील चुडा रंगीबिरंगी बांगड्या प्रथेच्या नावाखाली करु नको मनाच्या चिंधड्या सफेद साडीचा अजिबात विचारच नको करु आयुष्याची विलोभनीय रांगोळी अशी नको पुसू अगं नवरा आहे तुझ्या मनात चिरंतन तो असतो तुझ्या श्‍वासाश्‍वासात निरंतर खरे तर सौभाग्याचा साज असला काय नसला काय तुझं निखळ माणूसपण कधी मारायचं नाय केशवपन, जिवंत दहनापासून केव्हाच झाली तुझी सुटका बंडखोरी वाटली तरी फुकट घालवू नको घटका स्त्री म्हणून कशाला करुन घेतेस आयुष्याची होरपळ पुरुष बनतो का कधी पत्नीविना निर्बळ जगायचं असेल तर आठवणींवरही जगू नकोस नव्याने सुरुवात करायची असेल तर वळून पाठिमागे पाहू नकोस ----उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा अज्ञानाची लाट लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते अज्ञानाची लाट ओसरते ज्ञानाची दिव्य प्रभा सारते काळोखाचे भरते शाई असेल जरी काळी-निळी सफेद कागदावरती वीज विचारांची चमकते .....लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते .....अज्ञानाची लाट ओसरते काय लिहावे, काय लिहू नये सद्सद् विवेकाच्या बुद्धीने संयमाचा मार्ग प्रसविते .....लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते .....अज्ञानाची लाट ओसरते सफेद कागद, विचार गोरा काळी शाई, विचार काळा असे कधीही काही नसते .....लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते .....अज्ञानाची लाट ओसरते इतिहास, भूगोल, अध्यात्म, विज्ञान वेगवेगळ्या भेदांतही ज्ञानदीपाची प्रभा पसरते .....लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते .....अज्ञानाची लाट ओसरते शब्दांना फुटतात डोळे, जिभा त्या ज्ञानावर उभा मानव आवरतो विकार सलते .....लिहिण्यातून बुद्धी पाझरते .....अज्ञानाची लाट ओसरते ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा संपादित करा गावाकडच्या गोष्टी आमच्या गावाकडच्या शेतीत पिकते सोने सोन्याचेच बनतात सायंकाळी सागरकिनारे आमच्या गावाकडच्या बागांत लोंबतात फळे फळांचे वारा गातो गोड सुवासिक गाणे आमच्या गावाकडच्या डोंगरांत दाट वृक्षवेली वृक्षवेलींची जणू आभाळातून सोडली तोरणे आमच्या गावाकडच्या झर्‍यांना खळाळते पाणी पाण्यावर खेळ खेळती चिमण्या आणि रावे आमच्या गावाकडचे आकाश पक्ष्यांचे अंगण अंबरात झुलते झुंबर ढगांचे देखणे आमच्या गावाकडच्या माणसांचे पारदर्शी मन मनाच्या कोंदणात रत्न शोभते माणुसकीचे आमच्या गावाकडच्या गोष्टी, आई आणि बाबा त्यांचे प्रेम, अन् स्मरणातून न सरणारी रुपे ----उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा मराठी माझी गांडुगिरी किती मला सशाचीही भिती मी निरुपद्रवी अती मला म्हणती मराठी म्हणे राष्ट्रभाषा हिंदी ज्ञानभाषा इंग्रजी माझ्या घरातच आहे मी अजून उपरी हिंदी, इंग्रजीचा टेंभा परप्रांतिय दाखवती ठेंगा माझा प्रांत मला परका कोणी हळूच म्हणे सरका असहिष्णू वागायाचे त्यांनी टगेपणाचा आपल्यावरच ठप्पा आपणच मारायच्या नेहमी विश्‍वबंधुत्वाच्या गप्पा ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा टॉवर आणि झोपडी तुझ्या टॉवरच्या जिन्याला लिफ्टचं आहे वरदान माझ्या झोपडीत निजायाला जाडे भरडे बारदान तुझ्या देखण्या फ्लॅटबाहेर सीसीटीव्हीची तीक्ष्ण नजर माझ्या झोपडीवर आहे आकाशाचा मायाळू पदर तुझ्या भिंतीच्या पीयुपीला विविध छटांचे रंगलेपन माझ्या कुडाच्या भिंतींना शेणा मातीचे लिंपण तुझ्या किचनमध्ये सारे पदार्थ रेडिमेड माझ्या चुलीतील गोवर्‍यांची रापलेल्या भांड्यांशी होते भेट तुझ्यात नि माझ्यात आहे जमीन अस्मानाचं अंतर पण आपण आहोत एका भूमातेची लेकर नाही असुया माझ्या मनात फरक आहे आपल्या जीवनात तुझं वैभव अभिजात माझं दारिद्रय नशिबात ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा बुलबुल माझ्या खिडकीवर बुलबुल तेथे पिल्लासवे तिचे घरकुल काडीकाडी आणून तान्ह्यांना केला तिने छान बिछाना पडद्याचा तो डुले हिंदोळा प्रकाशात तिचा चाले धांडोळा तिचे घर अन् माझा निवारा वाहे इथे नित्य प्रेमाचा ओलावा उंबऱ्यात माझा गुणी श्वान घरदार माझे चैतन्याचं गाणं ----- उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा तुम्हीच व्हा त्राता उठ, उठ रे गड्या भ्रष्टाचारी, शोषकांच्या आवळ नाड्या भ्रष्टांच्या पेटव गाड्या इमले आणि माड्या भ्रष्टाचारी जरी माजला बेडकाचा बैल बनला लाव सुई त्याच्या साम्राज्याला आठवेल तो त्याच्या आज्याला टेबलाखालून घेतले काय टेबलावरुन घेतले काय धरुन ओढ रे खुर्चीखालचे त्याचे पाय कमाई तुमच्या रक्तघामाची करु नका पर्वा या बिनबापांची टक्केवारीची मक्तेदारी तोडा यांना वेळीच जाग्यावर झोडा अन्यायाविरुद्ध करा नेहमी बंड नाहीतर खाऊन टाकतील तुम्हाला षंढ दुबळे तुम्ही बनू नका रक्तशोषकांना चिरडून टाका तुमचे तुम्हीच व्हा त्राता कोरडा संताप नको आता व्हा अंगार, शोषकांना जाळून टाका अन्यायाविरुद्ध ठाम उभे ठाका ------उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा संपादित करा नीज बाळा माझ्या हातांच्या तळव्यांचा सानुल्या केला मी हिंदोळा दिवस सरुनि रात्र झाली नीज आता दमलेल्या बाळा एेकल्यास परीच्या गोष्टी चिऊकाऊला दिली उष्टी खेळ खेळतोस अजुनि चालला डोळ्यांचा चाळा चांदोमामा ढगांशी खेळी का जागतोस बाळा अशावेळी रातकिड्यांची भरली शाळा चालू तुझ्या गोड कृष्णलीला दूधभाताने तुझे भरले पोट का हुंकार भरती ओठ हलवू नको पायीचा वाळा बाळ माझा झोपतो, शांतता पाळा ---- उमाजी म. केळुसकर संपादक, सा. कोकणनामा

जय भीम बोला

जय भीम बोला, जय भीम बोला
बाबासाहेबांनी दिला जातीअंताचा टोला

माय बाबासाहेब, बाप बाबासाहेब
ज्ञान बाबासाहेब, प्रकाश बाबासाहेब
सांगितले त्यांनी शिका काॅलेज शाळा

मान बाबासाहेब, सन्मान बाबासाहेब
शक्ती बाबासाहेब, युक्ती बाबासाहेब
मंत्र दिला संघटित करा आपुल्या बळा

प्रज्ञा बाबासाहेब, शील बाबासाहेब
संयम बाबासाहेब, नियम बाबासाहेब
संघर्षाचा विचार दिला त्यांनी दुर्बळा

घटना बाबासाहेब, संघटना बाबासाहेब
मार्ग बाबासाहेब, दिशा बाबासाहेब
दिला त्यांनी दीनांना लोकशाहीचा गळा

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, कोकणनामा

छोटी ताई

माझी ताई छोटीशी
तिची बाहुली इवलीशी

माझ्या ताईचे डोळे
ससे जणू भोळे

माझ्या ताईचं चालणं
मोराचं थुईथुई नाचणं

माझ्या ताईचं हसणं
ताऱ्यांचं लुकलुकणं

माझ्या ताईचा घास
चिऊलाही चढेल मास

माझ्या ताईचा राग
घाबरेल तिला वाघ

माझ्या ताईचे लाड
लाडूचे लावलेय झाड

------उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

अरे नरा!

अरे असा कसा झालास नरा
आई-बाप नाही तुझे घरा

जन्म दिला त्यांनी तुला
तुझ्यासाठी बांधला झुला
चालविले धरुन तुझ्या करा

ठेवला तुझ्याच सुखाचा ध्यास
घडला जरी स्वत:ला उपवास
रोखला संकटाचा वादळवारा

आणली सून देखणी घरात
वाटले सौख्य नांदावे घरात
पण वाटती आई-बाप परके दारा

आई-बाप अडगळ फार
हेच त्यांचे काय संस्कार
म्हणून फेकले त्यांना बाहेरा

तुही होशील कधीतरी वृद्ध
मुला-सुनांनी वागावे का असंबद्ध
नाही देणार आई-बाप शाप असा पोरा

अरे माघारा आणा त्यांना
धरा आपुल्या दोन्ही काना
त्यांचे पश्‍चातापाने पाय धरा
---उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

काडी

मला नाही काम
तुम्ही गाळा घाम

मी लावतो काडी
तुम्ही काढा खोडी

मी मारतो दडी
तुम्ही मारा उडी

मी बसतो दूर
तुम्ही काढा धूर

माझी बंद दारे
तुम्ही गोळ्या खा रे

मी आहे सर्वज्ञ
तुम्ही सारे अज्ञ

माझे जाते काय
मी हुशार हाय
---उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

आई, आई

आई, आई ह्रदयात ती नित्य राही
प्रेमस्पर्श तिचा सदा मन कुरवाळी

आई कुशीतला वत्सल विसावा
मायेचा तिथे कधी नसे देखावा

आई असता जगती कोणते भय
ममता तिची करिते मज निर्भय

आईचे जीणे निखाऱ्यांवर चालणे
परी वेदना शमवते तिचे बोलणे

ज्योत चैतन्याची मनात वसते आई
गीत तिचे हे नित्य नवे उमाजी गाई

----उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संपादित करा

टांगा

टांगा चालवणाऱ्या आसारामसाठी
भक्तांच्या भल्यामोठ्या रांगा
दोन टांगामधील त्याच्या
अवयवाला छाटून तरसापुढे टांगा

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

विश्वास

तिची चाहुल लागताच
अडकळते माझे पाऊल
तिच्या श्वासात माझा
विश्वास जोडणारा पूल

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

वाट

ती तिथे मी
अद्वैत दाट आहे
न संपणारी ही
अटळ वाट आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

प्रश्न-उत्तर

रिफायनरी की निसर्ग
भाषणात हाच प्रश्न आहे
कोकणच्या विकासाचे
उत्तर मात्र बासनात आहे

-उमाजी म. केळुसकर

संपादक, सा. कोकणनामा

देहीदेही

देही तुझ्या बहावा
फुलताना मी पहावा
माझा देह तुझ्यासाठी
कस्तुरी गंध व्हावा

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

म्यावम्याव

बेडकं पावसाच्या चाहुलीने
करतात डराॅव डराॅव
वाघासारखे नेते निवडणुकीत
मतांसाठी करतात म्यावम्याव

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

द्वेष

रुपात ईश नाही
वाणीत विष आहे
द्वेषात सद्सद्विवेकबुद्धी
शेणात गहाण आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

मोल

जगण्याचा जातो
जेव्हा तोल
तेव्हा कळते
जगण्याचे मोल

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

अभिमान

मला गर्व नाही, माज नाही
माणुसकी हा माझा साज आहे
भाटगिरी नाही, चाटुगिरी नाही
अभिमान हा माझा आवाज आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

नाट्यसमीक्षा

नाटक पहाण्याआधीच
लिहिले जर नाट्यसमीक्षण
तर खऱ्या आयुष्याचे कसे
नोंदवले जाईल निरीक्षण

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

कविता

तू चालती बोलती कविता
तूच असतेस असता नसता
शब्दांची तुझी पैंजणे रुणझुणता
कवितांचा मळा राहतो फुलता

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

अर्थवाही

माझी कविता नाही जरी
बिनवासाच्या गुलाबाइतकी मोहक
पण आहे ती अर्थवाही
अन् रानफुलासारखी मादक

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

कोण दगड?

अरे, आपल्या निष्पाप मुलीला मारलेय
बलात्कार झालाय, चमत्कार नव्हे
देवाच्या मूर्तीकडून अपेक्षा ठेवायला!
देव दगडाचा असतो
माहीत नाही का तुम्हाला
की तुम्हीच दगड आहात म्हणून
दगडाच्या मूर्तीने सजीव व्हायची
वाट पहात आहात

तसेही भडव्यांना जंगल काय,
बस काय, शाळा काय, बगिचा काय,
रुग्णालय काय, आश्रम काय,
स्मशान काय, मंदिर काय
वासना शमवायला त्यांना
जागेची कमी काय?

देशाच्या फाळणीपासून
जम्मू-काश्मिरातील केशराच्या शेतात
विषपेरणी झाल्यानंतर हेच चाललय
नावाचं लेबल फक्त बदललेय
आधी ते, आता हे,
पण घडत आहे तेच- बलात्कार
तेव्हाही आणि आताही पीडितेचे
माय-बाप होतात कष्टी
पण उशिरा का होईना,
कुंपणावरच्या लोकांना
आलेय का हो खरी दृष्टी?

आता देवावर विश्वास नाही ते
देवाच्या नावाने बोटं मोडताहेत
त्यांना माहीत आहे
देवही मंदिरातून चोरीस जातात
तरीही ते म्हणताहेत, बलात्कार होताना
देव काय करीत होता?
देवाने डोळ्यावर पट्टी बांधली होती का?
त्यांना पक्कं माहीत आहे
देवाने नाही तर आपणच आपल्या
डोळ्यांवर पट्टी बांधली आहे म्हणूनच
काश्मीर ते कन्याकुमारीपर्यंत
काल आणि आजही सुरक्षित नाही कन्या

कोणाला भारतीय असल्याची लाज वाटतेय
स्वत:त झाकून पाहिलं तर कदाचित
माणूस असल्याचीही लाज वाटेल
कारण संधी पाहून आपण राजकारण करतो
जात-धर्म पाहून आपल्या संवेदना जागृत करतो
पुरोगामी आणि प्रतिगामित्वाची व्याख्या ठरवतो

कितीही पेटवल्या मेणबत्त्या आणि मशाली
कितीही वाटली भारतीयत्वाची लाज
वस्तुस्थिती अशी आहे,
भारतकन्या बलात्कारात कालही, आजही
होरपळत आहेत, मरत आहेत
मारल्या जात आहेत, उद्याचा
भरवसा कोण देणार आहे?

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

मानवतेची सल

विष्णोई मानतात
काळविटाला खराखुरा देव
सलमानला नडली
शिकारीची नसती उठाठेव

काळवीट, माणूस, पक्षी
सर्वांत आहे जीव समान
तरीही माणूस चिरडल्यावर
सलामत राहिला सलमान

अखेर काळालाही आला
अन्यायाचा मोठा वीट
सलमानला शिक्षा सुनावून
त्याने न्याय केला धीट

येथे न्याय मिळत नाही
ही आहे मानवतेची सल
धीट न्याय नीट मिळावा
यासाठीही लावा खरे बल

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संपादित करा

संपादित करा

भोक

मी आमदार झालो
असे मला स्वप्न पडले
जागे झालो तेव्हा मला
माझ्या बनियनला भोक दिसले

मी खासदार झालो
असे मला स्वप्न पडले
जागे झालो तेव्हा मला
सायकलचे पंक्चर चाक दिसले

मी मंत्री झालो
असे मला स्वप्न पडले
जागे झालो तेव्हा मला
पडक्या घराचे वासे दिसले

मी पंतप्रधान झालो
असे मला स्वप्न पडले
जागे झालो तेव्हा मला
हिच्या डोक्यावर पाण्याचे हंडे दिसले

मी राष्ट्रपती झालो
असे मला स्वप्न पडले
जागे झालो तेव्हा
माझे मन मलाच हसले

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

वाट

ती तिथे मी
अद्वैत दाट आहे
न संपणारी ही
अटळ वाट आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संकटे येवोत कितीही
वादळी अन् कडवी
निराशेला जिद्द माझी
क्षण नि क्षण अडवी
- उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

महाराष्ट्र माझा

श्वासात महाराष्ट्र, भूषण आहे भारता
रक्तात मराठी भाषा अन् मराठी ताठा
नसानसात वाहती माझ्या समुद्र सरिता
मस्तकात सह्याद्री हिमालयाहुनी मोठा

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

गिधाडे

बलात्कार तो बलात्कार असतो
ती विकृती नसते योग्य कधीही
ती देशाची बेटी, ही मात्र भाभी?
गिधाडांनो, नियत तुमची नागडी

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

रयतेची ह्रदय ज्योती

मायबाप राजे आमुचे शिवबा गेले
आसवांनी गडकिल्ले झाले ओले
चैत्र पौर्णिमा श्रीहनुमान जयंती
मालवली रयतेची ह्रदय ज्योती

वाऱ्यांतून शब्द झंकारती राजे राजे
शिवपराक्रमाचा तेथे डिंडिम वाजे
गंगासागराची रायगडावर अमृत प्रिती
नाही तेथे कळीकाळाची हो भिती

शिवसमाधी, स्वराज्य, सप्तसिंधु तेथे
जीवन तरण्या टेकविता तेथे माथे
दु:खा येते अनिवार उधाण... भरती
परि चिरंजीव जगती शिवबांची स्मृती

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

विचार

दगडही तुमचा, कायदाही तुमचा
माणूस मरतोय या देशाचा
जात तुमची, धर्म तुमचा
गळा आवळताय या देशाचा

मनातील व्देषाला अस्मितेचा मुलामा
हा फसवा देखावा काय कामाचा
शिकून देखिल दगड राहिलास
अधिकार तुझ्या काय कामाचा

तोंड जहर ओकण्यासाठी नाही
संवादाचं साधन आहे ते
डोळे विद्ध्वंस पहाण्यासाठी नाही
सत्यम सुंदरासाठी आहेत ते

तुमच्या अज्ञानातून देश बुडतोय
घामातून तो घडला पाहिजे
जातीय दंगली, धार्मिक त्वेषाएेवजी
ज्ञानाचा विचार रुजला पाहिजे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

'अर्थ'पूर्ण चहा

चहासाठी दिवसाला
मोजतात रुपये लाख
डोळे मिटून दूध पिणाऱ्या
बोक्यांचा तिथे धाक

फायली कुरतडून तेथे
उंदरांना येतो माज
आणिक असतो कुणाला
चहाचा 'अर्थ'पूर्ण साज

बोका कोण, उंदीर कोण
सारेच येथे संदिग्ध
मंत्रालयातल्या खेळाने
जनता झालेय दग्ध

याचा अर्थ असा नाही
आधी होते ठीक
इतकेच की आता नाही
माहिती कुणाची बटिक

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

उंदीर आणि बोका

मंत्रालयात माणसांपेक्षा
उंदरांचा सुळसुळाट आहे
प्रत्येक फायलींच्या कागदावर
त्यांची बारीक नजर आहे

कुठला कागद कुरतडावा सोडावा
निश्चय उंदरांचा ठाम आहे
येथे सर्वच उलटे दिसते
बोक्याचा उंदीर मित्र आहे

बोक्यांनी ठरवले जरी
उंदीर मारायचा बनाव आहे
डोळे मिटून बोक्यांनी
दूध पिण्याचा तो ठराव आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, कोकणनामा

बुलबुल

माझ्या खिडकीवर बुलबुल
तेथे पिल्लासवे तिचे घरकुल

काडीकाडी आणून तान्ह्यांना
केला तिने छान बिछाना

पडद्याचा तो डुले हिंदोळा
प्रकाशात तिचा चाले धांडोळा

तिचे घर अन् माझा निवारा
वाहे इथे नित्य प्रेमाचा ओलावा

उंबऱ्यात माझा गुणी श्वान
घरदार माझे चैतन्याचं गाणं

----- उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संपादित करा

संपादित करा

संपादित करा

मोल

जगण्याचा जातो
जेव्हा तोल
तेव्हा कळते
जगण्याचे मोल

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

संपादित करा

अभिमान

मला गर्व नाही, माज नाही
माणुसकी हा माझा साज आहे
भाटगिरी नाही, चाटुगिरी नाही
अभिमान हा माझा आवाज आहे

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

बोट

जीवनाच्या प्रवासात बोट सोडते आई
जगती नसूनही घरा-मनात असते आई
खवळलेल्या सागरातील दीपस्तंभ आई
अवघड आयुष्याची बोट तारते आई

- उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

कोळसा

तू चेहऱ्याची घडी मोडू नको
कौतुकाचा शब्द काढू नको
जिंदगी तुझी जळण्यात गेली
तुझा कोळसा तुला लखलाभ असो

-उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा

असतो मी

असतो कुठे मी गर्दीच्या कल्लोळात
असतो मी फुलांत, दवबिंदूंच्या जलात

असतो कुठे मी गर्वाच्या नशेत
असतो मी सदा नत, आम्रफलांत

असतो कुठे मी रात्रीच्या अंधारात
असतो मी सत्कर्मात, रवितेजात

असतो कुठे मी अक्षर नि शब्दांत
असतो मी मौनात, पक्ष्यांच्या गुंजनात

असतो कुठे मी माझ्याच रंगात
असतो मी निर्झरात, सरितासागरात

असतो कुठे मी सोन्याचांदीच्या चमकेत
असतो मी दगडमातीत, सह्याद्रीच्या उबेत

------उमाजी म. केळुसकर

संपादक, सा. कोकणनामा

शिवछत्रपती

जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती
श्री शहाजी नंदन, आधी किल्ले शिवनेरीला वंदन
धन्य ती भूमी, जेथ जन्मले शौर्यवदन, आमुची शक्ती
दशदिशांत पसरली शिवछत्रपतींची कीर्ती

माय जिजाऊंचे पुत्र, नेक शिवबांचे चरित्र 
जिवाला जीव देणारे त्यांचे लहान-थोर मित्र
शिवरायांची थोरवी गाताना गात्र कधी न थकती
स्वराज्याच्या जिद्दीपुढे शत्रू भलेभले सरती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

लाल महाली उन्मत्त शाहिस्त्याची बोटे छाटूनी
प्रतापगडी गर्विष्ठ राक्षस अफजल्या फाडुनी, गाडुनी
भयमुक्त केली शिवरायांनी रयत आणि धरणी
लावूया त्यांच्या गडकिल्ल्यांची कपाळी माती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

वीर शिवरायांनी दिली चातुर्वर्ण्या मूठमाती
तानाजी, बाजी, मावळे सारे त्यांचे साथी
गनिमा दाखविल्या न त्यांनी कधी पाठी
लढले बारा बलुतेदारही प्राण घेऊनी तळहाती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

आग्र्यात शिवराय जणू कडाडती वीज
शंभूसवे शिवबा कसे झाले गायब
मोगल साम्राज्या ना कसली गाज होती
येता मुलुखात, औरंग्याची धुळीस गेली मती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

आदिलशाही, मोगल साम्राज्य, इंग्रज आणि सिद्दी
जिद्दी शिवरायांनी चालू नाही दिली त्यांची सद्दी
गड-जलदुर्ग, उभारल्या आरमाराची उभी केली भिती
घोड्यावर जशी मांड, तशी त्यांची सागरावरही होती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

राजगडा कारभार पाहिला, रयतेला स्वाभिमान दिला
बुलंद किल्ले रायगडा स्थापिली राजधानी
फडकली स्वराज्याची भगवी पताका गगनी
मराठेमोळे राजे झाले आमुचे शिवछत्रपती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

मराठी भाषा, मराठमोळे राज्य, राजे आमचे प्रजाहितदक्ष
उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श राज्यकर्ता ही भारतभूमी साक्ष
शिवरायांचे नाव घेता उन्नत होते आमुची पहाडी छाती
नतमस्तक आमुचे, आदर्श आमच्या शिवछत्रपतींची नीती
जय हिंद, जय भारती, दुमदुमते श्री शिवरायांची महती

------उमाजी म. केळुसकर

संपादक, सा. कोकणनामा

तिचा सारांश
तिचे असणे
गुलाब दरवणे
तिचे नसणे
विरहाचे गाणे

तिच्या हसण्याला
मोगऱ्याचा गंध
तिच्या रुसण्याने
जगण्याला अर्थ

तिची नजर
जल भोवरा
तिचा विसर
भ्रम गहिरा

तिचे शब्द
स्वर संमोहन
ती निशब्द
बद्ध मनमोहन

तिची चाहूल
ह्रदयी हूल
ती थबकता
अविरत भूल

तिचा श्वास
सदा भास
नि:श्वास तिचा
नित्य आभास

तिचा सारांश
खरा पाश
तिचे 'ती'पण
आहे खास
------उमाजी म. केळुसकर
संपादक, सा. कोकणनामा