नव्या जिल्हा पोलीस अधीक्षकांचे स्वागत...

-उमाजी म. केळुसकर ⬑ दादागिरी ⬉

रायगड जिल्ह्यात सध्या स्त्री शक्तीचे प्रभावी दर्शन घडत आहे. रायगड जिल्हा परिषदेच्या मुख्याधिकारीपदी नेहा भोसले महिनाभरापूर्वीच कार्यरत झाल्या आहेत. याशिवाय, अदिती तटकरे जिल्ह्याच्या अलिखित पालकमंत्री पदाची धुरा सांभाळत आहेत, तर मनीषा पिंगळे जिल्हा माहिती अधिकारी म्हणून कार्यरत आहेत. आता पुन्हा एकदा जिल्हाधिकारीपदी महिला अधिकाऱ्याची नियुक्ती होणे बाकी आहे. अशा परिस्थितीत २३ मे २०२५ रोजी आंचल दलाल (भापोसे) यांनी पोलीस अधीक्षकपदाची सूत्रे पोलीस अधीक्षक सोमनाथ घार्गे (भापोसे) यांच्याकडून हाती घेतली आहेत. एकप्रकारे, जिल्ह्यात महिला राज सुरु असल्याचे चित्र आहे, जे जिल्ह्याच्या प्रशासकीय आणि सामाजिक दृष्टीने कोणता सकारात्मक बदल घडवेल ते लवकरच रायगडकरांना पहायला मिळेल.

आंचल दलाल यांनी रायगडच्या पोलीस अधीक्षक पदाची सूत्रे स्वीकारली आहेत. हा बदल केवळ एक प्रशासकीय निर्णय नाही, तर तो रायगडच्या कायदा आणि सुव्यवस्था परिस्थितीवर तसेच पोलीस दलाच्या कार्यपद्धतीवर दूरगामी परिणाम करणारा ठरू शकतो. जिल्ह्याच्या प्रशासकीय आणि सामाजिक गतीमानतेत एक नवीन अध्याय यामुळे सुरू झाल्याचे मानले जात आहे. आचल दलाल यांच्या हातात रायगडच्या पोलीस दलाची सूत्रे आल्याने, स्वाभाविकच त्यांच्याकडून जिल्ह्याच्या जनतेला मोठ्या अपेक्षा आहेत. त्यांच्या नियुक्तीमुळे रायगडच्या जनतेत एक आशेचा किरण निर्माण झाला आहे, कारण त्यांची आतापर्यंतची कारकीर्द पाहता त्या एक कठोर, कर्तव्यदक्ष आणि अत्यंत कार्यक्षम अधिकारी म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांची नियुक्ती ही केवळ एक प्रशासकीय औपचारिकता नसून, ती जिल्ह्याच्या सुरक्षिततेसाठी एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
आंचल दलाल यांचे पूर्वायुष्य आणि त्यांची आतापर्यंतची कारकीर्द प्रभावी आणि प्रेरणादायी आहे. २०१८ च्या आयपीएस बॅचच्या अधिकारी असलेल्या दलाल यांनी आपल्या सेवाकाळात अनेक महत्त्वपूर्ण जबाबदाऱ्या यशस्वीपणे सांभाळल्या आहेत. पुण्याच्या राष्ट्रीय सुरक्षा दलातील त्यांच्या अनुभवाव्यतिरिक्त, सातारा येथे अपर पोलीस अधीक्षक म्हणून काम करताना त्यांनी केलेल्या 'दबंग' कारवाया विशेषतः उल्लेखनीय आहेत. सातारा जिल्ह्यात त्यांनी निर्भया पथकाचे काम अत्यंत प्रभावीपणे हाताळले. महिलांवरील अत्याचारांना आळा घालण्यासाठी त्यांनी केलेले प्रयत्न आणि महिलांच्या सुरक्षेसाठी उचललेली पाऊले, तसेच त्यातून समाजात झालेली सकारात्मक चर्चा, ही त्यांच्या संवेदनशील आणि कर्तव्यदक्ष स्वभावाची द्योतक आहे. याशिवाय, त्यांनी मटका व जुगार अड्ड्यांवर केलेल्या मोठ्या कारवाया आणि अवैध धंद्यांचे समूळ उच्चाटन करण्यासाठी घेतलेली कणखर भूमिका त्यांच्या निर्भीड कार्यशैलीची साक्ष देतात. महाविद्यालयांसमोर होणाऱ्या छेडछाडीच्या प्रकारांवर नियंत्रण मिळवण्यातही त्यांना मोठे यश आले होते, ज्यामुळे विद्यार्थिनींना सुरक्षित वातावरणात शिक्षण घेण्यास मदत झाली. त्यांच्या या पूर्वीच्या यशस्वी कामगिरीमुळे रायगडमध्ये त्यांची नियुक्ती म्हणजे गुन्हेगारीवर कठोर कारवाईची नांदीच मानली जात आहे. त्यांच्या 'दबंग' प्रतिमेमुळे गुन्हेगारांमध्ये एक प्रकारचा धाक निर्माण होईल आणि बेकायदेशीर कृत्यांना आळा बसेल, अशी आशा सर्वसामान्यांना आहे.
आंचल दलाल यांच्यासमोर रायगड जिल्ह्यात १५ तालुक्यांचा आणि आठ उपविभागांचा विस्तृत भौगोलिक प्रदेशाचा आवाका आहे. या सर्व भागांतील अनेक आव्हाने उभी आहेत आणि त्यांना ही आव्हाने धैर्याने व कौशल्याने हाताळावी लागतील. जिल्ह्यामध्ये वाढती गुन्हेगारी, विशेषतः संघटित गुन्हेगारी, जमिनीचे वाद, अवैध वाळू उपसा, अवैध दारू विक्री, अंमली पदार्थांचे सेवन आणि विक्री, सायबर गुन्हेगारी यांवर नियंत्रण मिळवणे मोठे आव्हान असेल. पर्यटन जिल्हा असल्याने, पर्यटकांची सुरक्षा सुनिश्चित करणे आणि पर्यटन स्थळांवरील गैरप्रकार, चोरी व फसवणूक थांबवणे आवश्यक आहे. अथांग समुद्रकिनारा, ऐतिहासिक किल्ले, धार्मिक स्थळे, वाढते पर्यटन, औद्योगिक वसाहती आणि ग्रामीण भागातील गुन्हेगारीचे वैविध्य लक्षात घेता, कायदा व सुव्यवस्था राखणे हे मोठे आणि जटिल आव्हान आहे. जिल्ह्यातील स्थानिक संघर्ष, राजकीय हस्तक्षेप आणि इतर सामाजिक समस्या पोलिसांसाठी डोकेदुखी ठरू शकतात, ज्यांना संवेदनशीलपणे हाताळण्याची गरज आहे. महिलाविषयक गुन्हेगारीतही जिल्ह्याचा आलेख वाढत आहे. बलात्कार, विनयभंग, महिला तस्करी, विवाहाच्या नावावर त्यांची चाललेली फसवणूक या बाबी येथे मोठ्या प्रमाणात पहायला मिळत आहेत. त्यामुळे एक जिल्ह्याची सर्वोच्च महिला पोलीस अधिकारी म्हणून या विषयाकडे त्यांना अधिक संवेदनशीलपणे पाहावे लागणार आहे. या सर्व गुन्हेगारीवर नियंत्रण मिळवण्यासोबतच, पोलीस दलातील कर्मचाऱ्यांचे मनोधैर्य वाढवणे, त्यांना योग्य प्रशिक्षण देणे, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यास प्रोत्साहन देणे आणि त्यांची कार्यक्षमता वाढवणे महत्त्वाचे आहे. एक कार्यक्षम, पारदर्शक आणि जनतेभिमुख पोलीस दल निर्माण करणे हे त्यांच्यासमोरील प्रमुख उद्दिष्ट असेल, जेणेकरून जनतेचा पोलिसांवरील विश्वास वाढेल.
एका महिला पोलीस अधीक्षिकेची नियुक्ती ही एक सकारात्मक आणि प्रेरणादायी बाब आहे. महिला अधिकारी अनेकदा संवेदनशीलपणे, परिस्थितीचे सखोल आकलन करून आणि तरीही कणखरपणे परिस्थिती हाताळतात असे दिसून आले आहे. आंचल दलाल यांच्या कार्यकाळात रायगड पोलीस दल अधिक सक्रिय, अधिक संवेदनशील आणि जनतेसाठी अधिक सोपे होईल अशी अपेक्षा आहे. त्यांचे अनुभव आणि त्यांच्या पूर्वीच्या यशस्वी कारवाया लक्षात घेता, रायगड जिल्ह्याला एक सक्षम, गतिमान आणि दूरदृष्टीचे नेतृत्व लाभले आहे असे म्हणता येईल. या बदलीमुळे रायगडच्या पोलीस प्रशासनात एक नवचैतन्य येईल आणि जिल्ह्याची कायदा व सुव्यवस्था अधिक बळकट होईल अशी आशा आहे. आगामी काळात आंचल दलाल यांच्या कार्यपद्धतीतून आणि त्यांनी घेतलेल्या निर्णयांतूनच त्यांच्या नेतृत्वाची खरी कसोटी लागेल. त्यांच्यावर सोपवलेली ही मोठी जबाबदारी त्या कशा यशस्वीपणे पार पाडतात हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल आणि रायगडची जनता त्यांच्या कार्यकाळाकडे मोठ्या आशेने पाहत आहे. हा बदल रायगड जिल्ह्यासाठी एक नवीन आणि सुरक्षित भविष्याचा मार्ग प्रशस्त करेल अशीच अपेक्षा आहे.